Kürt Tarihi, Sanat

Çirkin Kral Yılmaz Güney Kimdir?

Biz ona Çirkin Kral deriz! Sinemada ise Yılmaz Güney, Kürt sinemasının önemli isimlerinden biridir. 1937 yılında Adana şehrinde doğdu. Hem oyuncu hem de yönetmen olarak tanınan Güney, sinemaya olan tutkusuyla genç yaşta tiyatro ve sinema dünyasına adım attı.

1968 yılında İstanbul’da kurulan Yüksek Tahsil Gençlik Derneği tarafından yayımlanan Siverek isimli derginin, 5’nci sayfasında yer alan yazısında sitemkar bir dille şunları aktarır:

– Bir gün nereli olduğumu sordular?

– Babam Sivereklidir dedim.

Siverek adına şaştılar, hiç duymamıştılar.

– ‘Nerdedir bu Siverek?’ dediler.

– Siverek Napoli’nin kazasıdır dedim.

Düşündüler bir süre birbirlerine bakındılar.

– Biz İtalya’yı çok iyi biliriz. Yanlışınız olmasın. Napoli’nin böyle bir kazası yoktur.

Siverek İtalya’da olsa bileceklerdi. Gelelim Siverek Urfa’nın bir kazasıydı. Urfa’da Türkiye’de bir şehirdi.

YILMAZ GÜNEY

Yılmaz Güney kah sanatıyla, kah siyasi çıkışlarıyla gündemden hiç düşmez, varlığı Türk sinemasında sarsıcı tartışmalara neden olur, henüz tam anlaşılmadan bir vaka olarak sinema tarihine geçer. Yılmaz Güney’in 1960 yıllarında çevirdiği ve giderek politik bir hat çizmeye başladığı filmleri özellikle yoksul kentlerde müthiş sahiplenilmeye başlanır. Küçük kasabalarda bile sinemalar açılır, Yılmaz Güney’in filmleri kapalı gişe oynatılır. Güney, Türk sinemasında derin izler bırakan, politik duruşu ve sinematografik yeteneği ile hatırlanan önemli bir figürdür. Hem sanatsal çalışmalarıyla hem de politik duruşuyla tanınır ve Türkiye sinemasının önemli isimlerinden biri olarak anılır.

1955 yılında yazdığı “3 Bilinmeyenli Eşitsizlik Sistemleri” adlı yazısı nedeniyle hakkında soruşturma açılır ve komünizm propagandası yapmaktan dava açılır, uzun süren yargılamadan sonra 18 ay ceza, 6 ay sürgün cezası alır.

Ceza aldığında Yılmaz Güney büyük umutlarla okumaya geldiği İstanbul’da üniversite öğrencisidir.

Yaşar Kemal vasıtasıyla ünlü yönetmen Atıf Yılmaz’la tanışmış, sinemaya adımını atmıştır. Bu nedenle aldığı ceza hayatının dönüm noktası olur ve kendine bir yön çizer.

O dönemle ilgili kendi kaleminden şunları anlatır:

Öğrenimim yarım kalmıştı. Önümdeki tek yol kendimi hayatın okulunda, hayatın kabul ettiği ve dayattığı öğretmenler aracılığıyla eğitmekti. Öyle yaptım. Kitaplar, sinema, iş, cezaevi, acımasızlık, hayatın katı kuralları, baskılar, kahpelikler, yiğitlikler! Karşılaştığım zorlukları yenmek için direnmek ve kararlılık. Öğretmenlerimden biri ZORDUR. 

1961 yılında cezaeviyle tanışan Yılmaz Güney’in 1962 Aralık ayında cezası biter; 6 aylık sürgün cezasını çekmek için Konya’ya gönderilir. Burada her gün polise imza vererek altı ayı doldurur ve İstanbul’a tekrar döner. Kaldığı yerden devam etmek için kolları sıvar. Cezaevinde ve sürgünde yazdıkları senaryoları hayata geçirir, çalışmalarını hızlandırır. Birkaç film çeker, yeni senaryolar yazar. Türkiye şartlarında bir devrim yarat1r, 1982 yılında senaryosunu yazdığı ve yönettiği Yol filmi ile Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü alır ve dünyanın en iyi filmleri arasında gösterilir. Başrollerinde Tarık Akan, Şerif Sezer, Halil Ergün ve Meral Orhansoy oynadığı film Türkiye’de 20 yıl boyunca yasaklanır film defalarca revize edilmek  zorunda kalır. Yılmaz Güney ise vatandaşlıktan çıkarılır.

111 filmin senaryo ve yönetmenliğini yapan Güney, 45 filmde başrol oynar ve 35 önemli ödül alır. Yani hayatı bir fırtınadan farksız geçer. Bindiği gemi karaya oturur, kayalıklara çarpar; ama asla batmaz. Hep bir yerde umutla kendini yüzdürür. Bu nedenle Kürt sinemasına katkısı, adını dünyaya duyurması, Cannes Film Festivali’ndeki başarısı, onun yaşadıklarından sıyrılıp, aramızda yaşamasına nedendir.

YILMAZ GÜNEY’İN ÖLÜMÜ

Son yıllarını Fransa’nın başkenti Paris’te geçiren Yılmaz Güney, mide kanseri nedeniyle 9 Eylül 1984 tarihinde yaşamını yitirdi. Yılmaz Güney’in cenazesi Paris’te bulunan Père Lachaise Mezarlığı’na defnedildi.

Yılmaz Güney 114 filmde oyunculuk, 26 filmde yönetmenlik, 15 filmde yapımcılık, 64 filmde ise senaristlik yaptı. Ayrıca ‘Yol’ (1981) filminin kurgusunu yaptı.

YAZAR:

  • ZANA KILIÇ
  • A. BERAT ŞEN

One thought on “Çirkin Kral Yılmaz Güney Kimdir?

  1. Murat Işık dedi ki:

    Annesi varto Aner köyünden dir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir